"ผู้ตรวจณัฐนิช อินทสระ" นำทัพบูรณาการขับเคลื่อนงานวิจัย “ดงละครโมเดล” สร้างต้นแบบชุมชนเข้มแข็ง ยกระดับเมืองโบราณสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เชื่อมเศรษฐกิจฐานรากด้วยทุนวัฒนธรรม

วันพฤหัสบดีที่ 26 มีนาคม 2569 เวลา 09.30 น.

ณ ห้องประชุมสภา องค์การบริหารส่วนตำบลดงละคร อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก

นางสาวณัฐนิช อินทสระ ผู้ตรวจราชการกรม ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนนครนายก เป็นประธานการประชุมนำเสนอความก้าวหน้าการดำเนินงาน “โครงการดงละครโมเดล : จากเมืองโบราณสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” ซึ่งเป็นโครงการวิจัยและพัฒนา (Research and Development : R&D) ที่มุ่งยกระดับพื้นที่ตำบลดงละครให้เป็นต้นแบบการพัฒนาชุมชนเชิงบูรณาการ โดยมีเป้าหมายสำคัญในการผสานมิติทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และเศรษฐกิจฐานราก เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

โอกาสนี้ นายเกียรติศักดิ์ ชูเกียรติศิริ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลดงละคร นายทองคูณ บุญศร พัฒนาการจังหวัดนครนายก นางนิรดา สงวนคัมธรณ์ ผู้อำนวยการกลุ่มงานบริการทางวิชาการ นายธตปัณณ มาพวง ผู้อำนวยการกลุ่มงานตรวจราชการ นางสาวพรสุดา ณ สงขลา พัฒนาการอำเภอเมืองนครนายก นายพงพันธุ์ พิมจุฬา กำนันตำบลดงละคร พร้อมด้วยผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลดงละคร และคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการฯ เข้าร่วมประชุมอย่างพร้อมเพรียง ซึ่งสะท้อนถึงการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการขับเคลื่อนโครงการศึกษาวิจัยฯ ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม

ในการนี้ ที่ประชุมได้รับทราบแนวทางการขับเคลื่อนนโยบายสำคัญของกระทรวงมหาดไทย โดยเฉพาะการส่งเสริมและต่อยอด “ผ้าลายพระราชทาน ปี 2569” ได้แก่ “ผ้าลายขอสมเด็จฯ - เจ้าฟ้าฯ” และ “ผ้าลายบุปผาบรมราชินีนาถ” ซึ่งสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ได้พระราชทานแก่ช่างทอผ้าและช่างหัตถกรรมไทยทั่วประเทศ เพื่อนำไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไทยให้มีความร่วมสมัย มีคุณค่า และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

สำหรับความก้าวหน้าของโครงการดงละครโมเดล ได้ดำเนินการภายใต้กรอบแนวคิดการวิจัยและพัฒนา (R&D) โดยมุ่งเน้นการศึกษาข้อมูลเชิงลึกทั้งด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี วิถีชีวิต วัฒนธรรมประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ตลอดจนศักยภาพของพื้นที่ เพื่อนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เป็นแนวทางการพัฒนาที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชน โดยมีกระบวนการสำคัญ ได้แก่ การค้นหาอัตลักษณ์ชุมชนผ่านการสืบค้นข้อมูลและการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อสร้างโมเดลการพัฒนาที่สามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่น การออกแบบลายผ้าอัตลักษณ์จากทุนทางวัฒนธรรม รวมถึงการฟื้นฟูอาหารท้องถิ่น (The Lost Recipes) เชื่อมโยงถึงการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชน

ทั้งนี้ โครงการวิจัยฯ ดังกล่าว ได้ให้ความสำคัญกับกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การจัดเวทีประชาคม การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม ตลอดจนการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลด้วยวิธีการเชิงวิชาการ (Triangulation) เพื่อให้ได้ข้อมูลที่รอบด้าน ถูกต้อง และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงในพื้นที่ ซึ่งการประชุมในครั้งนี้นับเป็นการสะท้อนข้อมูลที่ได้จากการศึกษาและลงพื้นที่กลับสู่ภาคประชาชน เพื่อร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง รับฟังข้อเสนอแนะและสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน

โดยที่ประชุมได้ร่วมกันพิจารณาและให้ข้อเสนอแนะต่อการออกแบบ “ลายผ้าอัตลักษณ์เมืองโบราณดงละคร” ภายใต้แนวคิด “ดงละครบารายศักดิ์สิทธิ์” ซึ่งสะท้อนความเชื่อ ความศรัทธา และภูมิปัญญาของชุมชน โดยมีองค์ประกอบลวดลายสำคัญ ได้แก่ ลายบาราย 4 ทิศ ลายวงรีซ้อน ลายโบราณวัตถุ และลวดลายที่ได้รับแรงบันดาลใจจากมรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่ ผสมผสานกับลายผ้าพระราชทานอย่างกลมกลืน ทั้งนี้ ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ใช้โทนสีน้ำตาลอิฐ (ศิลาแลง) เป็นสีหลักของลายผ้า และเปิดโอกาสให้มีการพัฒนาในโทนสีอื่นเพิ่มเติม เพื่อการต่อยอดในเชิงสร้างสรรค์ รวมถึงค้นหาศักยภาพของประชาชนในพื้นที่ในการเรียนรู้การทำผ้าลายอัตลักษณ์ฯ เพื่อต่อยอดสร้างเป็นรายได้ให้แก่ชุมชนต่อไป

นอกจากนี้ โครงการยังได้พูดคุยถึงการดำเนินการฟื้นฟูและพัฒนาอาหารพื้นถิ่น โดยการรวบรวมองค์ความรู้ด้านอาหารดั้งเดิมจากปราชญ์ชาวบ้านและผู้รู้ในพื้นที่ มาทดลอง ปรับปรุง และพัฒนาให้เหมาะสมกับบริบทปัจจุบัน พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ เพื่อยกระดับเป็นเมนูอาหารท้องถิ่นที่สามารถเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (Local Gastronomy) และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน

ในส่วนของการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชน ที่ประชุมได้ร่วมกันพูดคุยถึงศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ เชื่อมโยงกับโบราณสถาน วิถีชีวิต และกิจกรรมชุมชน เพื่อออกแบบเส้นทางการท่องเที่ยวที่หลากหลาย อาทิ โปรแกรมท่องเที่ยวแบบวันเดียว (One Day Trip) กิจกรรมเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ (Workshop/Hands-on) และการท่องเที่ยวแบบพักค้าง (Homestay) ซึ่งจะช่วยยืดระยะเวลาการท่องเที่ยวและเพิ่มรายได้ให้กับคนในพื้นที่

พร้อมกันนี้ ที่ประชุมยังได้หารือแนวทางการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคท้องถิ่น สถาบันการศึกษา และภาคประชาชน เพื่อร่วมกันกำหนดบทบาทหน้าที่ สนับสนุนทรัพยากร และขับเคลื่อนโครงการในระยะยาวอย่างเป็นระบบ มีเอกภาพ และเกิดความต่อเนื่อง

การประชุมในครั้งนี้จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญในการขับเคลื่อน “ดงละครโมเดล” สู่การเป็นต้นแบบการพัฒนาชุมชนที่ผสานมิติทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และเศรษฐกิจฐานรากเข้าด้วยกันอย่างสมดุล โดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา และมุ่งสู่การสร้างความเข้มแข็งของชุมชนอย่างยั่งยืนในระยะยาว

__________________________

IPA > Train “D” ที่ ศพช.นครนายก

ยิ้มแย้มแจ่มใส เต็มใจบริการ ด้วยผลงานคุณภาพ

ภาพ/ข่าว : กลุ่มงานตรวจราชการ

Infographic : วชิรญาณ์ แย้มเยื้อน

#กรมการพัฒนาชุมชน #กระทรวงมหาดไทย #ศพชนครนายก #TrainD